Po całym dniu spędzonym na nogach kostki bywają wyraźnie szersze, łydki stają się ciężkie, a buty zaczynają uciskać. Łatwo uznać, że taka opuchlizna jest wyłącznie skutkiem zmęczenia. Czasem rzeczywiście odpowiada za nią wielogodzinne stanie. Obrzęk może mieć jednak również inne przyczyny. Czy masaż limfatyczny przyniesie ulgę? To zależy przede wszystkim od źródła problemu.
Skąd bierze się opuchlizna nóg po wielu godzinach stania?
Wielogodzinne stanie sprawia, że krew i płyny ustrojowe trudniej przemieszczają się z dolnych części ciała w kierunku serca. Grawitacja działa bez przerwy. Wzrasta ciśnienie w naczyniach nóg, a część płynu przenika do przestrzeni pomiędzy komórkami. Pod koniec dnia można przez to zauważyć obrzęk wokół kostek, ślady pozostawione przez skarpetki albo uczucie ciężkich łydek. Duże znaczenie ma praca mięśni. Podczas chodzenia mięśnie łydek kurczą się i wspomagają przepływ krwi żylnej. Nazywa się je czasem „pompą mięśniową”. Gdy stoisz niemal nieruchomo podczas sesji, pokazu, pracy w sklepie czy przy stanowisku fryzjerskim, mechanizm ten jest znacznie mniej aktywny. Nogi są obciążone, ale wykonują niewiele ruchów, które wspierałyby odpływ krwi.
Opuchliznę może nasilać wysoka temperatura. Pod wpływem ciepła naczynia krwionośne rozszerzają się, dlatego latem problem często staje się bardziej widoczny. Znaczenie mają też ciasne buty oraz ubrania uciskające ciało. Wielogodzinne noszenie wysokich obcasów ogranicza naturalny ruch stawu skokowego i pracę łydki. Po zdjęciu szpilek stopy mogą więc wydawać się ciężkie, zmęczone i większe niż rano.
Jak układ limfatyczny wpływa na powstawanie obrzęków?
Układ limfatyczny tworzą naczynia, węzły oraz narządy związane z odpornością. Jednym z jego zadań jest odbieranie nadmiaru płynu znajdującego się pomiędzy komórkami i odprowadzanie go z powrotem do krwiobiegu. Płyn ten nazywany jest limfą albo chłonką. Przenosi między innymi białka, komórki odpornościowe oraz substancje pochodzące z tkanek. Układ limfatyczny nie ma własnej centralnej pompy podobnej do serca. Przepływ chłonki wspierają ruchy mięśni, praca oddechowa i pulsowanie sąsiednich naczyń krwionośnych. Pomagają również zastawki znajdujące się w naczyniach limfatycznych. Kierują one płyn w odpowiednią stronę i utrudniają jego cofanie.
Jeżeli płynu napływa więcej, niż naczynia limfatyczne są w stanie odebrać, może powstać obrzęk. Podobna sytuacja występuje wtedy, gdy sam układ limfatyczny został uszkodzony albo nie działa prawidłowo. Dzieje się tak na przykład po usunięciu węzłów chłonnych, radioterapii, niektórych urazach lub w przebiegu określonych chorób. Taki stan nazywa się obrzękiem limfatycznym.
Nie każda opuchlizna po staniu jest jednak obrzękiem limfatycznym. Często większy udział ma zastój żylny i ograniczona praca mięśni łydek. Oba układy są ze sobą powiązane, lecz nie można stawiać między nimi znaku równości. Sam wygląd nóg wieczorem nie wystarcza do rozpoznania źródła dolegliwości. Warto obserwować, kiedy pojawia się obrzęk i jak długo się utrzymuje. Istotne jest również to, czy obejmuje obie nogi, czy towarzyszy mu ból oraz czy skóra zmieniła kolor. Więcej materiałów pomagających świadomie przyglądać się takim sygnałom można znaleźć w dziale poświęconym zdrowiu i profilaktyce.
Masaż limfatyczny może wspierać przemieszczanie płynu u części osób, ale nie usuwa każdej możliwej przyczyny opuchlizny. Nie zastępuje też diagnostyki. Zanim ktoś zdecyduje się na zabieg, powinien wiedzieć, z jakim rodzajem obrzęku ma do czynienia i czy nie występują przeciwwskazania.
Na czym polega masaż limfatyczny i jak może wspierać odpływ płynu?
Masaż limfatyczny, nazywany również manualnym drenażem limfatycznym, różni się od mocnego masażu mięśni. Ruchy są łagodne, rytmiczne i prowadzone w określonych kierunkach. Terapeuta pracuje w taki sposób, aby wspierać przemieszczanie chłonki w stronę sprawnych naczyń oraz węzłów limfatycznych.
Duża siła nacisku nie jest tutaj potrzebna. Naczynia limfatyczne znajdują się płytko pod skórą, dlatego zbyt intensywne ugniatanie nie oznacza lepszego działania. Dobrze wykonany drenaż nie powinien powodować ostrego bólu. Może natomiast dawać uczucie rozluźnienia i lekkości, choć reakcja organizmu jest indywidualna.
Zabieg zazwyczaj nie zaczyna się dokładnie w miejscu największej opuchlizny. Najpierw opracowywane są okolice, do których ma zostać skierowany płyn. Dopiero później masażysta przechodzi do kolejnych fragmentów ciała. Kolejność ruchów ma znaczenie, dlatego samodzielne, przypadkowe masowanie obrzękniętej nogi nie jest tym samym co profesjonalnie przeprowadzony drenaż.
Osoba zainteresowana zabiegiem może wcześniej sprawdzić, jakie masaże dostępne są w centrum HOLITERAPIS. Sam wybór drenażu nie powinien jednak wynikać wyłącznie z tego, że wieczorem buty stały się ciaśniejsze. Jeśli przyczyna opuchlizny nie jest znana, najpierw należy ją ustalić.
Czy jeden zabieg wystarczy?
Po pojedynczym masażu część osób odczuwa mniejsze napięcie i lekkość nóg. Zmiana może być zauważalna tego samego dnia, ale nie jest to gwarantowane. Wiele zależy od przyczyny obrzęku, jego nasilenia oraz ogólnego stanu zdrowia. U niektórych osób jedna wizyta nie przyniesie wyraźnej różnicy. Jeżeli opuchlizna wynika głównie z wielogodzinnego stania, znaczenie mają również codzienne zachowania. Krótki spacer uruchamia mięśnie łydek. Pomóc może poruszanie stopami, wspięcia na palce lub odpoczynek z nogami ułożonymi nieco wyżej. Dobrze też unikać obuwia, które silnie uciska stopy i ogranicza ruch kostek.
Nie oznacza to, że każda osoba powinna od razu kupować serię masaży. Najpierw trzeba zobaczyć, jak ciało odpowiada na zabieg. Ważne jest też to, czy opuchlizna pojawia się jedynie po wyjątkowo długim dniu, czy utrzymuje się rano i stopniowo narasta. Gdy objawy nie ustępują albo stają się silniejsze, kolejny masaż nie powinien zastępować wizyty u lekarza. Inaczej wygląda postępowanie przy rozpoznanym obrzęku limfatycznym. Manualny drenaż może być wtedy jednym z elementów szerszej terapii. Stosuje się także odpowiednio dobrany ucisk, ćwiczenia oraz pielęgnację skóry. Zakres postępowania ustala specjalista, ponieważ niewłaściwy ucisk lub źle wykonany masaż może nie przynieść oczekiwanej poprawy. Trudno więc z góry podać liczbę potrzebnych wizyt. Przy lekkiej opuchliźnie związanej z długim staniem czasem wystarczy odpoczynek i więcej ruchu. Przy utrwalonym obrzęku terapia może potrwać dłużej. Najważniejsze, aby nie masować nogi w ciemno i nie ukrywać w ten sposób objawu, który wymaga diagnozy.
Masaż limfatyczny może być pomocnym wsparciem, lecz nie jest uniwersalną odpowiedzią na każdą opuchliznę. Najpierw warto poznać przyczynę obrzęku, a później dobrać działanie odpowiednie dla własnego ciała.
About The Author
